Waarom voel ik me leeg na contact met anderen?

Als je je leeg voelt na contact met anderen, terwijl er niets vervelends is gebeurd, ligt de oorzaak vaak niet bij de mensen zelf, maar bij de oppervlakkigheid van het gesprek. Vooral wanneer je hooggevoelig én hoogbegaafd bent, kost oppervlakkig contact je meer energie dan een gesprek dat wel ergens over gaat. In dit blog leg ik uit waarom dat zo werkt, wat ik daar zelf in heb herkend en wat je kunt doen zodra je dit patroon bij jezelf ziet.

Je raakt niet leeg van mensen, maar van oppervlakkigheid

Ik ben mijn hele leven al hooggevoelig geweest en op mijn 58e ontdekte ik dat ik ook hoogbegaafd ben. Die combinatie verklaarde voor mij ineens waarom ik me na een feestje en een verjaardag vaak leeggezogen voelde. En ook na een heel gewoon gesprek, terwijl er niets was voorgevallen. Ik dacht lang dat ik gewoon niet goed was in sociaal contact of dat ik te veel oppikte van anderen. Pas later zag ik dat het niet ging om de hoeveelheid mensen, maar om het gebrek aan diepgang in het gesprek.

Gewone gesprekken over het weer en de file kostten mij net zoveel energie als een uur hard werken. En ook een gesprek over wat iemand dit weekend had gedaan. Ik trok me daardoor steeds vaker terug, al tijdens mijn eerste huwelijk, en was liever alleen dan omringd door mensen met wie het contact vooral aan de oppervlakte bleef. Dat gaf me lange tijd het gevoel dat er iets mis was met mij, terwijl er in werkelijkheid iets anders speelde. Mijn systeem heeft echtheid en diepgang nodig, anders raakt het leeg.

Waarom dit vaker gebeurt als je hooggevoelig én hoogbegaafd bent

Veel mensen denken dat hooggevoeligheid op zichzelf al verklaart waarom sociaal contact vermoeiend is. In de praktijk werkt het genuanceerder wanneer hoogbegaafdheid erbij komt. De Poolse psycholoog Kazimierz Dabrowski onderzocht al decennia geleden het verband tussen een hoge intelligentie en een verhoogde gevoeligheid. Zijn collega Michael Piechowski werkte dit verder uit in zijn boek over de intensiteiten en gevoeligheden van hoogbegaafde mensen (Piechowski, 2014). Hij liet zien dat hoogbegaafdheid vaak samengaat met een sterkere prikkelgevoeligheid, waardoor je sneller vol raakt van indrukken die voor anderen onopvallend blijven.

Psycholoog Elaine Aron beschreef vanaf het midden van de jaren negentig het concept van hooggevoeligheid als een overprikkeling van het zenuwstelsel door een grote hoeveelheid binnenkomende prikkels. Wanneer die gevoeligheid samengaat met hoogbegaafdheid, is de hoeveelheid prikkels vermoeiend. Het gebrek aan inhoud maakt het nog zwaarder. Hoogbegaafdheidsspecialist Tessa Kieboom noemt dit het zijnsluik van hoogbegaafdheid: de gevoeligheid en intensiteit die naast het denkvermogen meespelen. En ook de behoefte aan diepgang. Dat verklaart waarom oppervlakkige gesprekken jou uitputten, terwijl ze voor een ander juist ontspannend zijn.

Wat veel mensen hierbij missen, is dat dit geen sociale onhandigheid is. Je hebt geen probleem met gesprekken voeren, je hebt een probleem met gesprekken die nergens over gaan.

Wat je hier zelf mee kunt

Dit patroon verdwijnt niet door harder je best te doen in sociale situaties. Het helpt wel om te kiezen voor minder, maar diepere contacten, en om jezelf niet langer af te vragen waarom je moeilijk doet in een groep. In mijn eigen leven werkte het beter om bewust te kiezen voor gesprekken die ergens over gaan, ook al betekent dat dat ik minder vaak op feestjes sta.

Dit werkt niet voor iedereen op dezelfde manier. Als je vooral moe wordt van drukte en geluid, zonder dat de inhoud van het gesprek een rol speelt, kan er ook een andere vorm van overprikkeling meespelen. Dit blog is gebaseerd op mijn eigen ervaring en op onderzoek naar hooggevoeligheid en hoogbegaafdheid, en vervangt geen persoonlijke diagnose.

Herken jij dit patroon?

Leeg voelen na contact met anderen is vaak het eerste signaal van een groter patroon: jezelf aanpassen en meegaan met anderen. En ook jezelf wegcijferen in gesprekken die niet bij je passen. Met de gratis test ontdek je welk patroon bij jou het sterkst naar voren komt en wat een logische volgende stap is.

Veelgestelde vragen