Wat heeft zelfvertrouwen eigenlijk met je zenuwstelsel te maken? Die twee hangen nauwer samen dan je misschien denkt. Zelfvertrouwen wordt vaak gezien als een eigenschap. Je hebt het of je hebt het niet. Je zenuwstelsel kijkt daar heel anders naar. Voor je zenuwstelsel bestaat zelfvertrouwen uit twee kanten.
Deze blog gaat over die tweede kant. Die vormt namelijk de échte basis van rust in je zenuwstelsel. Je leest waar dat vertrouwen vandaan komt en hoe je het in je eigen leven gaat herkennen.
Bij zelfvertrouwen denken de meeste mensen aan geloven in jezelf of ergens voor durven gaan. Dat gaat vooral over de buitenwereld en hoe je daarin overkomt. Voor je zenuwstelsel is dat niet de kern.
Wat je zenuwstelsel nodig heeft, noem ik liever zelftrouw: trouw aan jezelf. Zelftrouw betekent dat je jezelf niet in de steek laat. Je voelt wat je nodig hebt en neemt je grens serieus. Je handelt daarnaar, ook als dat spannend is of een ander teleurstelt.
Je zenuwstelsel komt tot rust zodra het leert: wat er ook gebeurt, ik ben er voor mezelf. Uit die zelftrouw groeit vervolgens vanzelf meer zelfvertrouwen.
Veiligheid werd vroeger vaak gecreëerd door aan te passen of door te pleasen. Je zenuwstelsel leerde dat de verbinding met anderen alleen bleef bestaan als jij jezelf opzij zette.
Dat is eigenlijk heel logisch. Je zenuwstelsel kent twee manieren om veiligheid te zoeken: vechten of pleasen. Vechten is jezelf bewijzen of grip houden. Pleasen is de ander geruststellen of jezelf wegcijferen.
Allebei zijn ze een poging om hetzelfde te bereiken: veiligheid, op de enige manier die je systeem toen kende.
Dit sluit aan bij onderzoek van psychiater Stephen Porges. Hij ontdekte in 1994 dat je zenuwstelsel continu scant op veiligheid en gevaar, nog voordat je dat zelf doorhebt. Therapeut Deb Dana bouwde daarop voort: herstel ontstaat zodra je zenuwstelsel ervaart dat er iemand voor je zorgt. Bij een kind is dat een ouder. Bij een volwassen vrouw word jij dat zelf.
Niet iedereen in de wetenschap is het volledig eens over deze theorie. Wat ik wel telkens terugzie, bij mezelf en bij de vrouwen die ik begeleid, is dat de onrust afneemt zodra je zenuwstelsel weet en voelt dat jij jezelf niet meer in de steek laat. Dat is wat ik zelftrouw noem.
Ik herken dit uit mijn eigen leven. Dit jaar besloot ik om niet naar een spiritueel festival te gaan waar ik al jaren kom. Een paar jaar geleden was ik waarschijnlijk toch gegaan, uit gewoonte of omdat ik dacht dat ik iets zou missen. Nu keek ik eerlijk naar mijn lichaam en mijn energie. Ik ben hooggevoelig en weet dat een heel weekend met veel prikkels en mensen mijn systeem overvraagt. Dus bleef ik thuis.
Voor mijn zenuwstelsel is dat een belangrijke ervaring. Mijn lichaam merkt steeds vaker dat ik luister naar wat ik voel, in plaats van mezelf over mijn grens heen te duwen. Het leert dat ik op mezelf let. Ik laat mezelf niet meer in de steek. Ik ben er voor mezelf. Dat is zelftrouw in de praktijk.
Je merkt dit patroon in gewone situaties. Je zegt ja terwijl je nee voelt. Je voelt je leeg na een gesprek waarin je je woorden hebt ingeslikt. Je weet achteraf precies waar je over je grens ging.
Dit groeit doordat je zenuwstelsel keer op keer ervaart dat jij jezelf niet meer in de steek laat. Elke keer dat je voor jezelf zorgt, ook als dat spannend is, leert je systeem een beetje meer zelftrouw. Daaruit groeit vanzelf meer zelfvertrouwen. Dat vraagt herhaling. Het is geen knop die je in één keer omzet.
Zelfvertrouwen gaat meestal over geloven in jezelf en durven, gericht op de buitenwereld. Zelftrouw gaat over jezelf niet in de steek laten: je grens voelen en ernaar handelen. Zelfvertrouwen groeit uit zelftrouw.
Je zenuwstelsel ervaart zelftrouw als veiligheid, niet zelfvertrouwen op zich. Die veiligheid ontstaat doordat jij jezelf niet in de steek laat, ook als je grens wordt geraakt. Daaruit groeit vanzelf zelfvertrouwen.
Ja, dat gaat via zelftrouw. Elke keer dat je voor jezelf zorgt in plaats van jezelf weg te cijferen, leert je zenuwstelsel een beetje meer zelftrouw. Daaruit groeit vanzelf meer zelfvertrouwen.
Pleasen is een overlevingsreactie. Je zenuwstelsel leerde ooit dat aanpassen de enige manier was om veilig te blijven in contact met anderen.
Zelftrouw opbouwen is waar in Key to Freedom aandacht aan wordt besteed. Stap voor stap leert je zenuwstelsel dat jij jezelf niet meer in de steek laat. Resoneert dit met je, dan is dit jouw volgende stap.
Dit patroon staat niet op zichzelf. Het is een van de manieren waarop een beschermd zenuwstelsel zich laat zien. In waarom je zenuwstelsel in de beschermingsstand blijft staan lees je het hele mechanisme, van herkenning tot waarom het niet vanzelf overgaat. Merk je dit vooral op het moment dat je ja zegt terwijl je nee voelt? Lees dan ook waarom je ja zegt terwijl je nee voelt.
Waar in je leven merk jij dat je jezelf trouw blijft, ook als dat spannend is?
Pleasen, aanpassen en jezelf klein houden komen volgens mijn eigen visie voort uit drie pijnen: de pijn van afscheiding van de goddelijke bron, de Eva-pijn en heksentrauma. Deze pijnen worden in je leven aangeraakt door gebeurtenissen en zetten je zenuwstelsel in de beschermingsstand. Dit is geen wetenschappelijke theorie, maar het inzicht dat ik...
Je kunt veel oude pijn hebben geheeld en toch in je dagelijks leven blijven pleasen of jezelf aanpassen. Dat overkwam mij twintig jaar lang, waarvan ik zestien jaar bleef pleasen. Mijn gedrag veranderde niet doordat ik nog een stuk pijn transformeerde. Het veranderde doordat mijn zenuwstelsel zelf ging wennen aan veiligheid. In deze blog lees je...
Functional freeze is een toestand waarin je zenuwstelsel in de beschermingsstand staat, terwijl je aan de buitenkant gewoon blijft functioneren. Je runt je huishouden, je haalt je werk gewoon af en niemand om je heen ziet dat er iets mis is. Van binnen ben je uitgeput of afgesloten. In dit blog leg ik uit hoe ik dit zelf heb herkend,...
Je grens voelen en je grens uitspreken zijn twee verschillende vaardigheden. Veel vrouwen voelen precies waar hun grens ligt, maar durven die op het moment zelf niet uit te spreken uit angst voor wat de ander daarvan zal denken. In dit blog leg ik uit waarom die angst vaak zwaarder weegt dan de grens zelf, wat ik daar zelf in...
Wat heeft zelfvertrouwen eigenlijk met je zenuwstelsel te maken? Die twee hangen nauwer samen dan je misschien denkt. Zelfvertrouwen wordt vaak gezien als een eigenschap. Je hebt het of je hebt het niet. Je zenuwstelsel kijkt daar heel anders naar. Voor je zenuwstelsel bestaat zelfvertrouwen uit twee kanten.
Je krijgt een appje. Iemand vraagt iets van je buiten de afspraken om. Vanbinnen voel je meteen: nee, dit wil ik niet. Toch typ je een vriendelijk antwoord of formuleer je het zachter dan eigenlijk klopt.