Je krijgt een appje. Iemand vraagt iets van je buiten de afspraken om. Vanbinnen voel je meteen: nee, dit wil ik niet. Toch typ je een vriendelijk antwoord of formuleer je het zachter dan eigenlijk klopt.
Dit is hoe ja zeggen terwijl je nee voelt er in de praktijk uitziet. Het gaat bijna nooit om slechte wil of gebrek aan ruggengraat. Wat er werkelijk gebeurt, is dat je zenuwstelsel in een fractie van een seconde een beslissing neemt, en jij voert die uit voordat je er erg in hebt.
In deze blog leg ik uit waarom dat zo werkt, wat er onder dit patroon zit en wanneer het tijd is om er serieuzer naar te kijken.
Het begint bijna altijd in het lichaam. Een spanning in je buik. Een lichte onrust zodra je het bericht leest. Een weerstand die je misschien zelfs wegwuift met "kom, zo erg is het niet."
Dat lichamelijke signaal is geen overdrijving. Het is jouw grens die al aangeeft: dit klopt niet voor mij. Alleen reageert je hoofd er daarna overheen met allerlei redeneringen. "Ik wil niet hard overkomen." "Ze bedoelt het goed." En voor je het weet, heb je al geantwoord terwijl je nee voelde.
Wat daarna komt, is herkenbaar. Je voelt irritatie, of een leegte, of vermoeidheid die je niet helemaal kunt plaatsen. Dat is het signaal dat je over je eigen grens bent gegaan.
Veel vrouwen die bij mij komen, denken dat ja zeggen terwijl ze nee voelen iets is wat ze moeten afleren met meer wilskracht of een steviger besluit. Maar zo werkt het niet.
Trauma-specialist Pete Walker beschreef de zogenoemde fawn response: een manier waarop mensen veiligheid proberen te creëren door zich aan te passen aan anderen. In plaats van te vechten, vluchten of te bevriezen, probeer je de ander tevreden te houden zodat spanning of conflict stopt. Dit is geen bewuste keuze. Het zenuwstelsel blijft in een staat van alertheid en scant automatisch de ander, de sfeer, de situatie - en past je aan voordat je het doorhebt. Met andere woorden: je pleast niet omdat je zwak bent. Je pleast omdat je systeem dat ooit geleerd heeft als de slimste manier om veilig te blijven.
In mijn werk zie ik dat ja zeggen terwijl je nee voelt zelden een oppervlakkige gewoonte is. Onder dit gedrag liggen oudere pijnen. De angst om buitengesloten te worden als je voor jezelf kiest. Een diep ingesleten schuldgevoel over je eigen behoeften. De angst om afgewezen te worden zodra je zichtbaar bent in wat je wilt.
Die pijnen zetten het zenuwstelsel in de beschermingsstand. En zolang dat systeem in die stand staat, reageert het automatisch. Niet vanuit jouw bewuste wil, maar vanuit oud overlevingsgedrag.
Dat is ook waarom "gewoon vaker nee zeggen" vaak niet werkt. Het doorbreken van dit patroon begint niet met een besluit, want dat voelt voor het zenuwstelsel onveilig. Het systeem moet eerst leren dat jouw grens geen gevaar betekent voor de verbinding.
Ik werk al meer dan twintig jaar met vrouwen op het gebied van bewustzijn en heling. En toch herken ik dit patroon ook bij mezelf.
Als ik moe ben en iemand wil mijn tijd of aandacht, voel ik het meteen. Mijn lijf weet het al. Toch zeg ik soms: "Ja hoor, is goed." En daarna raak ik leeg of geërgerd. Die irritatie laat mij zien dat er eerder al een nee was die ik heb overgeslagen.
De irritatie achteraf is altijd een signaal om serieus te nemen.
Er is een verschil tussen soms meegaan met anderen omdat je dat wilt, en structureel ja zeggen omdat je niet weet hoe je anders kunt reageren.
Verandering begint met bewustwording. Herken wanneer je pleast en waarom. Vraag jezelf af wat jij zelf wilt of voelt. Verbind met je lichaam, want je lichaam geeft de signalen al voordat je hoofd ze opmerkt. Volgens traumanet.nl (2026) blijft het zenuwstelsel bij langdurig pleasen in een staat van alertheid, waardoor je eigen gevoelens en behoeften steeds meer naar de achtergrond verdwijnen.
Als je merkt dat dit patroon al jaren aanwezig is, dat je steeds uitgeput raakt na contact, dat je woorden inslikt terwijl je van binnen duidelijk iets anders voelt, dan gaat het om meer dan een gewoonte. Dan is het tijd om te kijken wat er in je systeem de overhand heeft.
Wil je weten welk patroon bij jou actief is? In de gratis test van New Earth Creation ontdek je welk type beschermingsgedrag jij het meest herkent, als herkenningspunt voor wat er in je systeem speelt.
Dat komt door de fawn response, een automatische reactie van je zenuwstelsel om spanning te voorkomen door je aan te passen aan de ander. Dat gebeurt voordat je er bewust over kunt nadenken.
Nee. Je zenuwstelsel heeft dit ooit geleerd als de veiligste manier om met spanning om te gaan. Dat maakt het een overlevingsstrategie.
Vaak gaat het om oudere pijnen, zoals angst om buitengesloten te worden of een schuldgevoel over je eigen behoeften. Zolang die pijnen actief zijn, blijft je zenuwstelsel in de beschermingsstand.
Dat helpt niet automatisch, want voor je zenuwstelsel voelt een besluit om vaker nee te zeggen nog onveilig aan. Het systeem moet eerst leren dat je grens geen gevaar betekent voor de verbinding.
Als je merkt dat het al jaren aanwezig is, dat je uitgeput raakt na contact of dat je woorden inslikt terwijl je van binnen iets anders voelt. Dan is het tijd om te kijken wat er in je systeem de overhand heeft.
Dit is een van de meest herkenbare vormen van een beschermd zenuwstelsel. In waarom je zenuwstelsel in de beschermingsstand blijft staan lees je waarom dat gebeurt en hoe het zich verhoudt tot andere patronen. Speelt dit ook wanneer je je grens voelt, maar hem niet uitspreekt? Lees dan ook waarom durf ik mijn grens niet aan te geven.
Pleasen, aanpassen en jezelf klein houden komen volgens mijn eigen visie voort uit drie pijnen: de pijn van afscheiding van de goddelijke bron, de Eva-pijn en heksentrauma. Deze pijnen worden in je leven aangeraakt door gebeurtenissen en zetten je zenuwstelsel in de beschermingsstand. Dit is geen wetenschappelijke theorie, maar het inzicht dat ik...
Je kunt veel oude pijn hebben geheeld en toch in je dagelijks leven blijven pleasen of jezelf aanpassen. Dat overkwam mij twintig jaar lang, waarvan ik zestien jaar bleef pleasen. Mijn gedrag veranderde niet doordat ik nog een stuk pijn transformeerde. Het veranderde doordat mijn zenuwstelsel zelf ging wennen aan veiligheid. In deze blog lees je...
Functional freeze is een toestand waarin je zenuwstelsel in de beschermingsstand staat, terwijl je aan de buitenkant gewoon blijft functioneren. Je runt je huishouden, je haalt je werk gewoon af en niemand om je heen ziet dat er iets mis is. Van binnen ben je uitgeput of afgesloten. In dit blog leg ik uit hoe ik dit zelf heb herkend,...
Je grens voelen en je grens uitspreken zijn twee verschillende vaardigheden. Veel vrouwen voelen precies waar hun grens ligt, maar durven die op het moment zelf niet uit te spreken uit angst voor wat de ander daarvan zal denken. In dit blog leg ik uit waarom die angst vaak zwaarder weegt dan de grens zelf, wat ik daar zelf in...
Wat heeft zelfvertrouwen eigenlijk met je zenuwstelsel te maken? Die twee hangen nauwer samen dan je misschien denkt. Zelfvertrouwen wordt vaak gezien als een eigenschap. Je hebt het of je hebt het niet. Je zenuwstelsel kijkt daar heel anders naar. Voor je zenuwstelsel bestaat zelfvertrouwen uit twee kanten.
Je krijgt een appje. Iemand vraagt iets van je buiten de afspraken om. Vanbinnen voel je meteen: nee, dit wil ik niet. Toch typ je een vriendelijk antwoord of formuleer je het zachter dan eigenlijk klopt.