4 oktober 2026

Wat betekent spanning eigenlijk? We zijn de afgelopen jaren veel bezig geweest met rust, regulatie en luisteren naar ons lichaam. Toch betekent een geactiveerd zenuwstelsel niet automatisch dat je moet stoppen of je terugtrekken. Soms heeft je lichaam rust nodig en soms reageert het omdat je iets doet wat spannend of belangrijk voor je is.

In deze nieuwsbrief kijk ik naar dat verschil en naar de vraag hoe je steeds beter kunt herkennen wat jouw systeem je werkelijk vertelt.

Deze week had ik een paar dagen waarop ik eigenlijk alle ruimte had om het rustig aan te doen. Ik keek wat televisie en rommelde een beetje in huis. Er hoefde verder weinig.

Na een tijdje merkte ik dat ik onrustig werd. Ik had gewoon zin om iets te maken en mijn hoofd ergens in te zetten. Rust is fijn voor mijn systeem, alleen word ik er niet gelukkig van als mijn dagen vooral daaruit bestaan. Ik wil creëren en bouwen. Daar gaat mijn energie van stromen.

Deze week kwam ik iets tegen over het zenuwstelsel waar ik meteen op aansloeg. We horen de laatste jaren veel over reguleren, gronden en herstellen van langdurige stress. Somatisch therapeut Kimberly Ann Johnson gebruikt daarnaast het begrip responsief zenuwstelsel. Zij bedoelt daarmee een systeem dat kan reageren op wat er gebeurt en daarna weer kan herstellen.

Ik vond dat een interessante manier om ernaar te kijken, omdat regulatie soms bijna synoniem lijkt te zijn geworden met rustig zijn. Terwijl je zenuwstelsel natuurlijk reageert als er iets gebeurt wat spannend of belangrijk voor je is.

Als je eindelijk iets zegt wat je al maanden inhoudt, kan je hart sneller kloppen. Bij een nieuwe stap in je werk kun je spanning in je buik voelen en tegelijkertijd ontzettend veel zin hebben om eraan te beginnen. Je lichaam registreert dat er iets gebeurt wat aandacht vraagt.

Wat voel je eigenlijk?

Veel bewuste vrouwen hebben de afgelopen jaren geleerd om beter naar hun lichaam te luisteren. Ze herkennen eerder dat ze moe zijn of te veel van zichzelf vragen. Dat is waardevol, omdat je lichaam vaak eerder aangeeft wat er speelt dan je hoofd.

Tegelijk kan spanning verschillende dingen betekenen. Soms ben je werkelijk overbelast en heeft je systeem rust nodig. Een andere keer wordt een oude beschermingsreactie geraakt omdat je iets doet wat je vroeger spannend vond.

Denk aan een gesprek waarin je eindelijk zegt wat je werkelijk vindt. Je merkt misschien dat je ademhaling verandert en dat je hart sneller gaat. Dat zegt op zichzelf nog niet dat je dit gesprek beter niet kunt voeren. Het kan ook betekenen dat je iets doet wat nieuw voor je is en waar veel op zit.

Ik vind dat onderscheid belangrijk. Wanneer iedere vorm van activatie een reden wordt om terug te trekken, kan je wereld steeds kleiner worden. Dan kun je ongemerkt ook dingen vermijden die je juist graag wilt doen.

Rust is voor mij geen eindstation

Ik herken dat heel sterk in mezelf. Mijn systeem heeft absoluut rust nodig en ik weet inmiddels ook dat ik mezelf kan overvragen wanneer mijn hoofd weer veel meer wil dan mijn lichaam aankan.

Tegelijk weet ik hoe ik word wanneer er helemaal niets is waar ik mijn energie in kwijt kan. Dan kan ik best op de bank zitten en een serie kijken, maar na een tijdje begint er iets in mij te kriebelen. Ik wil ergens mijn tanden in zetten en iets maken waar ik enthousiast van word.

Die energie voelt anders dan overprikkeling. Ik ben wakker en betrokken bij wat ik aan het doen ben. Daarna kan ik best moe zijn en behoefte hebben aan een rustige middag. Voor mij horen die twee bij elkaar.

Daarom vind ik het interessant om spanning niet automatisch als iets te zien wat meteen weg moet. Eerst eens merken wat er werkelijk aan de hand is, geeft veel meer informatie.

Soms ben je echt moe omdat je al te lang over je grens gaat. Een andere keer voel je spanning omdat een oude angst wordt geraakt. Het verschil merk je pas goed wanneer je jouw eigen lichaam steeds beter leert kennen.

Hoe zit dat met jou?

Misschien is het interessant om de komende dagen eens op te merken wat er gebeurt wanneer je spanning voelt. Heeft je lichaam echt rust nodig, of ben je iets aan het doen wat gewoon spannend voor je is? Alleen dat verschil leren herkennen kan al veel zeggen over hoe jij met je eigen systeem omgaat.

Een leven waarin je werkelijk je plek inneemt zal soms behoorlijk spannend zijn. Je gaat dingen zeggen die je vroeger inslikte en keuzes maken waarvan je nog niet weet hoe ze uitpakken. Je lichaam zal daarop reageren.

Ik wil in ieder geval geen leven waarin mijn zenuwstelsel altijd rustig is. Ik wil een leven waarin ik steeds beter voel wanneer ik rust nodig heb en wanneer ik gewoon heel erg aan het leven ben.

Liefs, Leonie Zoraji