Hoeveel draag jij eigenlijk voor anderen?

27 september 2026

Veel vrouwen dragen ongemerkt een groot deel van wat een gezin, familie of gemeenschap bij elkaar houdt. Ze zien wat nodig is, houden contact, regelen praktische dingen en springen bij wanneer ergens iets blijft liggen. Dat is waardevol, en tegelijk kan het zo vanzelfsprekend worden dat je bijna vergeet hoeveel je eigenlijk draagt. 

In deze editie kijk ik naar die vaak onzichtbare rol van vrouwen, wat daarin zichtbaar wordt van vrouwelijke energie en de Nieuwe Aarde, en naar de vraag waar jouw eigen verantwoordelijkheid ophoudt.

Veel vrouwen zijn gewend om degene te zijn die ziet wat er nodig is en het vervolgens ook regelt. Ze weten wie er even gebeld moet worden. Ze zien dat iemand hulp nodig heeft. Ze organiseren een verjaardag, houden contact met familieleden, zorgen dat dingen gebeuren en springen in wanneer ergens iets blijft liggen.

In een gezin kan dat de moeder zijn die van iedereen weet wat er speelt, terwijl het in een familie de tante kan zijn bij wie iedereen aanklopt. In een buurt of gemeenschap is het vaak een vrouw die mensen bij elkaar brengt en gewoon begint als er iets geregeld moet worden.

Deze week las ik op Resilience een artikel van Vicki Robin over de rol die oudere vrouwen spelen in een gemeenschap op Whidbey Island in de Verenigde Staten. Daar zijn vrouwen al jarenlang betrokken bij allerlei lokale initiatieven. Ze organiseren hulp voor ouderen, ondersteunen mensen met medische kosten, zorgen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen en helpen lokale bedrijven aan financiering.

Robin noemt deze vrouwen matriarchen. Wat mij vooral raakte, was haar beschrijving van hun manier van leidinggeven. Ze staan midden in de gemeenschap. Ze zien wat nodig is, brengen mensen bij elkaar en zorgen ervoor dat anderen het werk later kunnen overnemen.

Het werk dat bijna niemand werk noemt

Dat zette me aan het denken over de rol van vrouwen. Vrouwen dragen ontzettend veel. Dat zie je ook terug in cijfers. De International Labour Organization beschrijft hoe belangrijk zorg is voor gezinnen en gemeenschappen, en uiteindelijk ook voor de economie. Wereldwijd wordt meer dan driekwart van de uren onbetaald zorgwerk door vrouwen gedaan.

Daarbij gaat het natuurlijk om de zorg voor kinderen en oudere ouders, maar ook om alle gewone dingen daaromheen. Boodschappen doen, afspraken onthouden, vooruitdenken, contact houden, merken dat iemand niet lekker in haar vel zit en zorgen dat iets geregeld wordt voordat het misgaat. Veel daarvan noemen we niet eens werk. We zeggen gewoon: zij regelt dat altijd.

Vrouwelijke energie en de Nieuwe Aarde

Daarin zie ik een kwaliteit van vrouwelijke energie. Veel vrouwen voelen snel aan wat er in een gezin, groep of gemeenschap nodig is. Ze zien verbanden tussen mensen en merken waar iets vastloopt. Vaak zijn zij ook degene die weer contact tot stand brengt.

Voor mij zegt dat ook iets over de Nieuwe Aarde. Nieuwe manieren van samenleven ontstaan uiteindelijk tussen mensen. In gezinnen, buurten, organisaties en groepen die besluiten iets anders te gaan doen. De vrouwen op Whidbey Island laten heel praktisch zien hoe dat eruit kan zien: iemand ziet wat nodig is, brengt mensen bij elkaar en helpt iets opbouwen dat de gemeenschap sterker maakt.

Ik denk dat we die vrouwelijke kwaliteiten de komende jaren hard nodig hebben. Ze kunnen mensen helpen om anders samen te werken en samen te leven. Op Whidbey Island gebeurt dat al, in groepen waarin mensen verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving.

Wanneer jij degene bent die alles opvangt

Voor vrouwen die veel zien en aanvoelen, zit daar ook een valkuil. Als jij degene bent die altijd merkt wat er moet gebeuren, wordt het makkelijk om steeds meer op je te nemen. Je helpt je ouders, vangt iets op voor een collega en houdt contact met familie of vrienden omdat jij nu eenmaal snel ziet wat nodig is. 

Dat kan jarenlang doorgaan zonder dat iemand erbij stilstaat, ook jijzelf niet. Vaak lijkt het makkelijker om iets zelf even te regelen dan af te wachten of iemand anders het oppakt. Zo kan er ongemerkt steeds meer op jouw bord terechtkomen. 

Daarom vind ik het belangrijk om jezelf af te vragen waarom jij iets op je neemt. Kies je ervoor omdat het bij je past, of ben je degene geworden die automatisch opvangt wat blijft liggen? Dat verschil merk je vooral in gewone situaties. Je kunt voor je ouders klaarstaan en tegelijk kijken wat iemand anders kan overnemen. Op je werk kun je zien wat er beter kan en toch besluiten dat jij het niet hoeft op te lossen. 

Dat heeft voor mij ook met leiderschap te maken. De vrouwen over wie Robin schrijft nemen initiatief, maar zorgen er ook voor dat anderen verantwoordelijkheid kunnen overnemen. Als één vrouw alles blijft dragen, krijgen anderen daar weinig ruimte voor. 

Ik zou graag zien dat vrouwen hun vermogen om te zorgen en te organiseren blijven gebruiken, terwijl ze ook duidelijker voelen wat werkelijk van hen is. Dan blijft hun bijdrage waardevol zonder dat alles vanzelf bij hen terechtkomt. 

Wat draag jij?

Kijk eens naar de dingen die bij jou zo gewoon zijn geworden dat je ze nauwelijks nog meetelt. Ben jij degene die afspraken maakt, contact houdt of als eerste inspringt wanneer iets niet geregeld wordt? Misschien past veel daarvan gewoon bij je. 

Misschien zie je ook iets waarvan je denkt: waarom ligt dit eigenlijk al jaren bij mij? Dan kun je per keer opnieuw kiezen of jij het wilt doen of dat iemand anders aan de beurt is. 

Voor mij hoort ook dat bij je plek innemen. Je neemt je bijdrage serieus en bepaalt zelf waarvoor je verantwoordelijkheid draagt. 

Liefs, Leonie Zoraji

Bronnen

Vicki Robin, What Makes a Community Thrive? Look to the Matriarchs at Its Heart, Resilience.org, september 2026.

International Labour Organization, publicaties over onbetaald zorgwerk en de care economy.